DNS là gì và vì sao nên đổi?
DNS giống như danh bạ của Internet: nó đổi tên miền như example.com thành địa chỉ IP. Mỗi lần mở trang web hay ứng dụng kết nối dịch vụ, thiết bị sẽ hỏi máy chủ DNS. Mặc định, máy chủ này do nhà mạng Viettel, VNPT hoặc FPT cung cấp.
DNS chậm làm mọi trang web bắt đầu tải chậm hơn. Máy chủ DNS cũng thấy được bạn truy cập tên miền nào. Dùng DNS công cộng uy tín có thể nhanh hơn, ổn định hơn và riêng tư hơn; một số dịch vụ còn chặn sẵn trang lừa đảo, mã độc.
Lưu ý: đổi DNS không ẩn IP của bạn và không làm tăng tốc độ tải xuống khi trang đã bắt đầu tải.
Các DNS miễn phí phổ biến
Hãy nhập cả địa chỉ chính và địa chỉ phụ để thiết bị vẫn hoạt động khi một máy chủ gặp sự cố. Cloudflare và Quad9 có cam kết quyền riêng tư rõ ràng và hỗ trợ DNS mã hóa.
Các phiên bản có lọc nội dung rất hữu ích cho gia đình có trẻ nhỏ hoặc trường học.
- Cloudflare: 1.1.1.1 và 1.0.0.1 (nhanh, chú trọng quyền riêng tư). Chặn mã độc: 1.1.1.2; lọc nội dung người lớn: 1.1.1.3.
- Google Public DNS: 8.8.8.8 và 8.8.4.4 (ổn định, phổ biến).
- Quad9: 9.9.9.9 và 149.112.112.112 (chặn tên miền độc hại).
- OpenDNS: 208.67.222.222 và 208.67.220.220.
- IPv6: Cloudflare 2606:4700:4700::1111, Google 2001:4860:4860::8888.
nslookup google.com 1.1.1.1
nslookup google.com 8.8.8.8
nslookup google.com 9.9.9.9Đổi DNS trên Windows và Mac
Windows 11: mở Settings, Network & internet, chọn Wi-Fi hoặc Ethernet, mở thuộc tính mạng đang dùng, bấm Edit ở dòng DNS server assignment, chọn Manual, bật IPv4 rồi nhập DNS chính (Preferred) và phụ (Alternate). Windows 11 còn cho phép bật DNS over HTTPS ngay tại đây.
Windows 10: vào Control Panel, Network and Sharing Center, Change adapter settings, bấm chuột phải vào mạng đang dùng, chọn Properties, chọn Internet Protocol Version 4, bấm Properties rồi chọn “Use the following DNS server addresses”.
Mac: mở System Settings, Wi-Fi, bấm Details cạnh mạng đang dùng, chọn DNS, bấm dấu cộng để thêm máy chủ mới, xóa máy chủ cũ rồi bấm OK.
Đổi DNS trên iPhone, Android và modem
iPhone: vào Cài đặt, Wi-Fi, bấm chữ “i” cạnh tên mạng, chọn Định cấu hình DNS, chọn Thủ công rồi thêm máy chủ. Cài đặt này chỉ áp dụng cho mạng Wi-Fi đó. Android 9 trở lên: vào Cài đặt, Kết nối (hoặc Mạng và Internet), DNS riêng tư (Private DNS), nhập one.one.one.one hoặc dns.google. DNS riêng tư áp dụng cho cả Wi-Fi và 4G/5G và được mã hóa.
Modem: đăng nhập 192.168.1.1, tìm mục LAN, DHCP hoặc WAN, thay các ô DNS bằng máy chủ bạn chọn. Mọi thiết bị trong nhà, kể cả Smart TV và máy chơi game không có menu DNS, sẽ dùng DNS mới. Một số modem do nhà mạng quản lý có thể khóa mục này.
Nếu bạn dùng VPN, ứng dụng VPN thường ghi đè DNS bằng DNS riêng của nó. Đó là điều tốt vì giúp tránh rò rỉ DNS.
- Chọn DNS và ghi lại cả hai địa chỉ.
- Đổi trên modem để áp dụng cho cả nhà, hoặc thử trước trên một thiết bị.
- Khởi động lại trình duyệt hoặc kết nối lại mạng.
- Mở vài trang web để kiểm tra mọi thứ hoạt động bình thường.
Xử lý lỗi và câu hỏi thường gặp
Nếu đổi xong không vào được web, hãy kiểm tra lỗi gõ địa chỉ, sau đó chuyển lại về chế độ tự động để xác định có phải do DNS hay không. Wi-Fi ở khách sạn, sân bay, quán cà phê thường có trang đăng nhập chỉ hoạt động với DNS của chính mạng đó; hãy tạm chuyển về tự động để đăng nhập.
Đổi DNS có làm mạng nhanh hơn không? Có thể giúp trang web bắt đầu tải nhanh hơn nếu DNS của nhà mạng chậm, nhưng không làm tăng tốc độ tải xuống. Hãy đo tốc độ trước và sau để so sánh.
Đổi DNS có an toàn không? Có. Các DNS công cộng kể trên do những công ty hạ tầng lớn vận hành, và bạn luôn có thể quay về cài đặt tự động.