Kiến thức về quyền riêng tư mạng
Giải thích ngắn gọn, thực tế về địa chỉ IP, VPN, DNS, WebRTC và quyền riêng tư trình duyệt.
IP công khai là địa chỉ hướng ra Internet mà website nhìn thấy khi trình duyệt kết nối. Nó thường xác định một kết nối hoặc cổng mạng, không tự xác định một người hay địa chỉ nhà chính xác.
Cơ sở dữ liệu định vị ước tính quốc gia, vùng hoặc thành phố từ thông tin đăng ký và định tuyến mạng. Mạng di động, doanh nghiệp, VPN và proxy có thể làm giảm độ chính xác.
IPv4 dùng địa chỉ ngắn như 192.0.2.1. IPv6 có không gian lớn hơn và trông như 2001:db8::1. Một kết nối có thể hỗ trợ cả hai giao thức.
VPN thường thay IP website nhìn thấy bằng địa chỉ của nhà cung cấp VPN. Nó có thể bảo vệ lưu lượng trên mạng không tin cậy, nhưng chuyển sự tin tưởng sang nhà vận hành VPN và không tự làm trình duyệt ẩn danh.
Yêu cầu DNS có thể tiết lộ tên miền đang được phân giải. WebRTC có thể làm lộ thêm ứng viên mạng khi trình duyệt tạo kết nối trực tiếp. Kiểm tra DNS đáng tin cậy cần dịch vụ DNS authoritative riêng.
Ngôn ngữ, múi giờ, màn hình, phần cứng và nhiều tín hiệu thông thường có thể được kết hợp thành hồ sơ dễ nhận biết. Chế độ riêng tư giảm lịch sử cục bộ nhưng không loại bỏ mọi tín hiệu.
Đọc chuyên sâu
Bài viết thực tế cho người dùng Internet tại Việt Nam, được cập nhật khi có thay đổi.
Cập nhật
Thiết bị của bạn có một IP nội bộ trong mạng nhà và dùng chung một IP công khai khi ra Internet. Bài này hướng dẫn cách xem cả hai.
Đọc bài →Cập nhật
Ẩn IP nghĩa là khiến website nhìn thấy một địa chỉ khác. Mỗi cách đánh đổi giữa quyền riêng tư, tốc độ và sự tiện lợi theo cách khác nhau.
Đọc bài →Cập nhật
Tốc độ phù hợp phụ thuộc số người dùng cùng lúc và việc họ làm. Với đa số gia đình Việt Nam, gói 150–300 Mbps là thoải mái.
Đọc bài →Cập nhật
Phần lớn trường hợp mạng chậm đến từ Wi-Fi hoặc modem trong nhà, không phải nhà mạng. Hãy đo trước, rồi kiểm tra lần lượt từ nguyên nhân phổ biến nhất.
Đọc bài →Cập nhật
IP động có thể thay đổi theo thời gian, IP tĩnh thì luôn cố định. Hầu hết gia đình dùng IP động là đủ.
Đọc bài →Cập nhật
Đổi DNS có thể giúp trang web bắt đầu tải nhanh hơn, chặn tên miền độc hại hoặc lọc nội dung cho trẻ em. Trên hầu hết thiết bị chỉ mất khoảng hai phút.
Đọc bài →Cập nhật
Ping là độ trễ, jitter là mức dao động của độ trễ, mất gói là dữ liệu không đến nơi. Ba chỉ số này quyết định game và cuộc gọi có mượt hay không.
Đọc bài →Cập nhật
Modem luôn lưu danh sách thiết bị đang kết nối. Kiểm tra danh sách này chỉ mất hai phút và là cách chắc chắn nhất để phát hiện người dùng trộm Wi-Fi.
Đọc bài →Cập nhật
Nhà mạng tính tốc độ bằng megabit mỗi giây, còn trình duyệt và Steam hiển thị megabyte mỗi giây. Một byte bằng tám bit, nên hãy chia cho 8.
Đọc bài →Cập nhật
Khi một tuyến cáp biển gặp sự cố, lưu lượng ra quốc tế bị dồn vào ít đường hơn. Web trong nước vẫn nhanh, còn dịch vụ nước ngoài thì ì ạch. Phần lớn phải chờ sửa cáp, nhưng vẫn có vài mẹo giúp dễ chịu hơn.
Đọc bài →Cập nhật
Link lừa đảo dựa vào sự gấp gáp và tên miền na ná thương hiệu thật. Biết đọc tên miền thật, xem tên miền được tạo khi nào và không bao giờ nhập mã OTP từ link lạ sẽ chặn được phần lớn các chiêu trò.
Đọc bài →Cập nhật
Modem là cửa ngõ của mọi thiết bị trong nhà. Đổi vài cài đặt mặc định và kiểm tra cổng đang mở sẽ bịt được những lỗ hổng mà kẻ tấn công hay dò quét nhất.
Đọc bài →Cập nhật
Truy vấn DNS thông thường đi dưới dạng văn bản thô, nên mạng trung gian có thể đọc hoặc sửa. DoH và DoT mã hóa truy vấn giữa thiết bị của bạn và máy chủ DNS bạn chọn.
Đọc bài →Cập nhật
Website đánh giá người truy cập một phần dựa vào uy tín của địa chỉ IP. IP dùng chung, IP VPN hoặc IP từng bị lạm dụng sẽ gặp nhiều CAPTCHA và bị chặn hơn, thường chẳng phải lỗi của bạn.
Đọc bài →Cập nhật
Bộ kích sóng rẻ nhưng thường làm tốc độ giảm một nửa; Mesh chuyển vùng mượt; access point đi dây cho kết quả tốt nhất khi kéo được cáp. Vị trí đặt quan trọng không kém thiết bị.
Đọc bài →