Vì sao modem quan trọng
Modem hoặc router mà nhà mạng lắp đặt đứng giữa mọi điện thoại, laptop, camera, smart TV trong nhà và Internet. Nếu ai đó chiếm được nó, họ có thể đổi DNS để dẫn bạn tới trang giả, theo dõi lưu lượng hoặc dùng đường truyền của bạn để tấn công nơi khác.
Các công cụ tự động liên tục dò quét IP gia đình để tìm trang quản trị, firmware cũ và mật khẩu mặc định. Phần lớn các vụ bị chiếm không nhắm vào ai cụ thể; chúng tấn công bất kỳ thiết bị nào có điểm yếu đã biết.
Tin tốt là chỉ vài thiết lập, làm một lần, đã loại bỏ phần lớn rủi ro.
Đổi mật khẩu quản trị và mật khẩu Wi-Fi
Đăng nhập modem, thường tại 192.168.1.1 hoặc 192.168.0.1, bằng thông tin in trên tem dưới đáy máy. Hãy đổi mật khẩu quản trị trước. Mật khẩu này khác mật khẩu Wi-Fi và bảo vệ chính trang cài đặt.
Sau đó đặt bảo mật Wi-Fi là WPA2-AES hoặc WPA3, hoặc chế độ hỗn hợp WPA2/WPA3 nếu còn thiết bị cũ. Chọn mật khẩu dài gồm nhiều từ không liên quan thay vì số điện thoại hay ngày sinh, vốn rất dễ đoán.
Nếu nhà mạng quản lý modem từ xa, hãy hỏi tổng đài để chắc việc đổi mật khẩu quản trị không ảnh hưởng tới hỗ trợ kỹ thuật.
Mật khẩu quản trị: đã đổi khỏi mặc định (dài, riêng biệt)
Bảo mật Wi-Fi: WPA2/WPA3 (AES)
Mật khẩu Wi-Fi: từ bốn từ ngẫu nhiên trở lên
WPS: Tắt
Quản trị từ xa: Tắt
UPnP: Tắt trừ khi thiết bị cụ thể cầnCập nhật firmware
Firmware là hệ điều hành của modem. Lỗ hổng được phát hiện thường xuyên và chỉ có bản cập nhật mới vá được. Tìm mục Nâng cấp firmware hoặc Hệ thống trong trang cài đặt, bật cập nhật tự động nếu có.
Modem của nhà mạng thường được cập nhật từ xa, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Nếu router của bạn đã quá cũ và không còn bản cập nhật, thay mới là cải thiện bảo mật thật sự chứ không chỉ để mạng nhanh hơn.
Khởi động lại modem sau khi cập nhật và kiểm tra các cài đặt vẫn còn nguyên.
Tắt những tính năng không dùng
WPS cho phép kết nối bằng nút bấm hoặc mã PIN; riêng kiểu mã PIN có điểm yếu đã biết. Quản trị từ xa đưa trang cài đặt ra Internet. UPnP cho phép bất kỳ thiết bị nào trong nhà, kể cả thiết bị nhiễm mã độc, tự mở cổng.
Tắt các tính năng này hầu như không ảnh hưởng tới lướt web hay xem phim. Một số game và camera dựa vào UPnP; nếu có gì không chạy, hãy mở đúng cổng mà thiết bị đó cần thay vì bật lại UPnP cho tất cả.
- Tắt WPS, nhất là kiểu mã PIN.
- Tắt quản trị từ xa qua cổng WAN.
- Tắt UPnP hoặc chỉ cho thiết bị tin cậy.
- Tắt Telnet, SSH nếu không dùng.
- Tạo mạng khách cho người đến chơi và thiết bị thông minh.
- Xóa các quy tắc mở port cũ không còn dùng.
Kiểm tra Internet nhìn thấy gì từ nhà bạn
Sau khi chỉnh, dùng công cụ kiểm tra cổng từ bên ngoài để thử các cổng phổ biến như 80, 443, 8080, 22, 23 và cổng của camera, đầu ghi. Lý tưởng nhất là tất cả đều đóng, trừ khi bạn chủ động chạy dịch vụ nào đó.
Xem thêm danh sách thiết bị trên modem để phát hiện máy lạ, và kiểm tra máy chủ DNS hiển thị trong trạng thái modem có đúng là DNS bạn chọn hoặc DNS mặc định của nhà mạng không. DNS lạ có thể là dấu hiệu modem đã bị can thiệp.
Nếu dùng IPv6, hãy chắc rằng tường lửa của modem cũng chặn kết nối lạ từ ngoài vào qua IPv6.
Giới hạn và câu hỏi thường gặp
Modem an toàn không bảo vệ được thiết bị đã nhiễm mã độc hay tài khoản dùng mật khẩu yếu ở nơi khác. Hãy cập nhật điện thoại, máy tính và bật xác thực hai lớp cho tài khoản quan trọng.
Có nên ẩn tên Wi-Fi không? Ít tác dụng vì công cụ dò quét vẫn thấy tên mạng, lại dễ gây lỗi kết nối.
Lọc địa chỉ MAC có đáng làm không? Rất dễ vượt qua và mất công duy trì; mật khẩu mạnh cùng WPA2 hoặc WPA3 quan trọng hơn nhiều.