Vì sao một modem là không đủ

Sóng Wi-Fi yếu đi rất nhanh khi xuyên qua tường bê tông, sàn nhà và kim loại. Với nhà ống cao, hẹp nhiều tầng phổ biến ở Việt Nam, một modem đặt ở tầng một thường khiến các phòng trên cao sóng yếu, mạng chậm và cuộc gọi hay rớt.

Băng tần 5 GHz nhanh hơn nhưng đi không xa bằng 2.4 GHz, nên thiết bị ở xa modem bị tụt xuống kết nối chậm. Mua router “khỏe” hơn chỉ đỡ một chút, vì tường và sàn vẫn còn đó.

Cách giải quyết thật sự là đưa điểm phát Wi-Fi lại gần nơi mọi người dùng mạng.

Ba lựa chọn chính

Bộ kích sóng (repeater) thu sóng từ modem rồi phát lại. Thiết bị rẻ và dễ lắp, nhưng vì dùng cùng một sóng để vừa nhận vừa phát, tốc độ có thể giảm còn khoảng một nửa, và nhiều loại tạo ra một tên mạng riêng.

Hệ thống Mesh gồm nhiều cục phát phối hợp với nhau dưới cùng một tên Wi-Fi, tự chuyển thiết bị sang cục gần nhất khi bạn di chuyển. Loại tốt có băng tần riêng hoặc dây mạng nối giữa các cục. Access point nối bằng dây mạng cho tốc độ đầy đủ ở mọi tầng và thường đáng tiền nhất nếu kéo được dây.

  • Bộ kích sóng: rẻ nhất, đơn giản, tốc độ thấp hơn, chuyển vùng kém.
  • Mesh: chuyển vùng mượt, cài bằng app dễ, giá cao hơn.
  • Access point đi dây hoặc Mesh nối dây: tốc độ và độ ổn định tốt nhất.
  • Bộ chuyển đổi qua đường điện (Powerline): kết quả phụ thuộc hệ thống điện trong nhà.

Vị trí đặt quyết định nhiều nhất

Đặt cục Mesh hoặc bộ kích sóng ở khoảng giữa modem và góc chết, nơi vẫn nhận được sóng tốt, chứ không đặt ngay trong góc chết. Một thiết bị nhận sóng yếu thì chỉ phát lại được sóng yếu.

Với nhà nhiều tầng, hãy đặt các cục ở cầu thang hoặc thẳng hàng theo chiều dọc giữa các tầng, để ở chỗ thoáng thay vì trong tủ hay sau tivi. Nếu kéo được dù chỉ một sợi dây mạng giữa các tầng, hãy dùng nó để nối các cục với nhau.

Nên đặt lại đúng tên Wi-Fi và mật khẩu cũ để các thiết bị tự kết nối lại.

Cách đo xem có cải thiện thật không

Đo tốc độ ở từng phòng trước và sau khi lắp, dùng cùng một điện thoại, vào khung giờ tương tự. Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên và ping. Hệ thống tốt sẽ cho kết quả gần nhau ở mọi nơi, ping thấp và ổn định.

Nếu tốc độ gần một cục Mesh thấp hơn nhiều so với gần modem, đường kết nối giữa các cục là điểm nghẽn. Dời cục lại gần hơn hoặc nối dây thường sẽ khắc phục được.

Kết quả trước và sau
Phòng           Trước            Sau (Mesh nối dây)
Tầng 1          280 Mbps         285 Mbps
Tầng 3          45 Mbps          240 Mbps
Tầng 5          5 Mbps, hay rớt  210 Mbps

Kết hợp với modem của nhà mạng

Khi tự lắp thêm hệ thống Mesh, hãy tránh hai lớp NAT. Hoặc đặt Mesh ở chế độ Access Point/Bridge, hoặc chuyển modem nhà mạng sang chế độ Bridge để router Mesh quản lý kết nối. Việc chuyển Bridge thường cần gọi tổng đài hỗ trợ.

Nếu giữ cả hai, hãy tắt Wi-Fi trên modem nhà mạng hoặc đặt tên khác để thiết bị không bám vào sóng yếu. Viettel, VNPT và FPT cũng có gói thiết bị Mesh riêng tương thích sẵn với modem của họ.

Hai lớp NAT có thể làm hỏng việc mở port và một số game online, nên hãy kiểm tra lại cấu hình sau khi lắp.

Câu hỏi thường gặp

Lắp Mesh có tăng tốc độ gói cước không? Không. Mesh chỉ cải thiện vùng phủ Wi-Fi để bạn dùng gần đúng tốc độ mình đã trả tiền.

Có dùng lẫn các hãng với nhau được không? Với Mesh thường là không; bộ kích sóng và access point đi dây thì dùng được với mọi modem.

Có cần Wi-Fi 7 không? Với đa số gia đình là chưa cần. Đặt đúng chỗ và nối dây giữa các cục quan trọng hơn chuẩn mới nhất.